UTRECHT 19 november - Op woensdag 19 november heeft de jury van de Nederlandse Bouwprijs DUO² genomineerd voor de Nederlandse Bouwprijs 2009 in de categorie integraal ontwerpen en bouwen. DUO², een consortium bestaande uit Strukton, Ballast Nedam en John Laing, is genomineerd met het pps-project Huisvesting Informatie Beheer Groep en Belastingdienst in Groningen.

Het project omvat het ontwerp, de bouw en de financiering van het nieuwe kantoor van de Informatie Beheer Groep en de Belastingdienst (47.000 m²), inclusief het beheer en onderhoud van het gebouw voor een periode van 20 jaar. Het gebouw biedt plaats aan in totaal ongeveer 2500 werkplekken en krijgt parkeerfaciliteiten voor 1500 fietsen en 675 auto’s, die grotendeels in een ondergrondse parkeergarage worden ondergebracht. Daarboven komt een grote openbare stadstuin met waterpartij en een multifunctioneel paviljoen met commerciële functies. De Rijksgebouwendienst heeft bij deze aanbesteding gebruik gemaakt van een zogenaamde Design, Build, Finance, Maintain en Operate (DBFMO) benadering. De Rijksgebouwendienst treedt op als Aanbestedende Dienst.

Jurycommentaar
“De jury waardeert dit ontwerp, omdat het een goed voorbeeld is van integraal ontwerpen vanuit drie dimensies: de integratie van disciplines (1) is tot stand gekomen door vanaf het begin alle betrokken deskundigen aan het ontwerpproces te laten participeren. De integratie van abstracties (2), waarbij vorm, functie en structuur in hun onderlinge samenhang beschouwd worden, heeft geleid tot integrale oplossingen. Hiervan is het innovatieve gevelconcept een voorbeeld. Het integreren over de levensduur (3) heeft gestalte gekregen door een levenscyclusbenadering, waarbij de gebruiksfase in het ontwerpproces nadrukkelijk is meegenomen, niet alleen kijkend naar onderhoud maar ook naar toekomstige scenario’s voor hergebruik.”

Duurzaamheid
De Rijksgebouwendienst heeft bij dit project hoge eisen gesteld aan duurzaamheid. In het architectonisch concept heeft DUO² dit thema daarom als belangrijk uitgangspunt genomen. De gevel, de materialisering, de afwerking en integratie van installaties zijn allen afgestemd op een hoge mate van duurzaamheid en een minimale milieubelasting. Daarnaast wordt het gebouw onder andere uitgerust met een bio WKK (warmtekrachtkoppeling) en wordt gebruik gemaakt van betonkernactivering en een langetermijn-energieopslag om seizoensmatige variaties in warmte- en koudevraag op te vangen. De restenergie van de kantoren en het datacentrum van de Informatie Beheer Groep kan op termijn gebruikt worden voor het verwarmen van in de toekomst te realiseren woningen aan de rand van het plangebied, waardoor een CO2 neutraal masterplan ontstaat.
Tevens is het gebouw op termijn her te gebruiken voor woningbouw. Hiertoe is reeds vroegtijdig nagedacht over onder andere de plaats van liften, installaties, trappen en het gevelconcept.

Innovatie
DUO² heeft een innovatief gevelconcept ontworpen dat beantwoordt aan de voorbeeldfunctie die de rijksoverheid op het gebied van integrale architectuur en duurzaamheid wil vervullen. In de gevel van het gebouw zijn zonwering, windregulatie, daglichttoetreding en constructie geïntegreerd. Doordat de horizontale ‘vinnen’ een groot deel van de warmte buiten het gebouw houden, is minder koelcapaciteit en daardoor minder energie nodig.

Door een slimme integratie van installaties in de vloerconstructie van de kantoorverdiepingen wordt een lagere verdiepingshoogte gerealiseerd en telt het gebouw minder verdiepingen dan was voorzien in het stedenbouwkundig plan. Dit garandeert niet alleen een betere bezonning voor de omliggende wijk, maar levert daarnaast een aanzienlijke besparing op van materiaal en energie.

Omgeving
Het ontwerp houdt daarnaast veel rekening met de directe omgeving. Er is gekozen voor een aërodynamische hoofdvorm met een windhinderplint en terrassen, waarmee valwinden over het nabijgelegen Sterrebos worden geleid. Hiermee wordt verschraling van de bodem en verstoring van de aanvliegroutes van in het Sterrebos woonachtige zeldzame vleermuizen voorkomen. De te realiseren stadstuin en het commerciële paviljoen worden openbaar toegankelijk.

Publiek-private samenwerking
DUO² heeft tijdens het ontwerpproces niet het gebouw centraal gesteld, maar de toekomstige gebruikers. Hierbij is uitgegaan van een levenscyclusbenadering: vanaf het begin hebben alle betrokken deskundigen (ontwerpers, juristen, installatiespecialisten, financieel specialisten, facilitaire specialisten en dergelijke) samen aan tafel gezeten om tot de beste en meest onderhoudsvriendelijke oplossing te komen. Door deze werkwijze worden niet alleen creativiteit en innovatieve ideeën gestimuleerd, maar vallen de totale kosten over de gehele contractperiode lager uit dan bij een traditionele manier van aanbesteden.

Deze resultaten zijn mogelijk doordat er in de beoordeling door de opdrachtgever naast prijs ook kwalitatieve criteria zijn meegewogen.  Bij pps-projecten wint niet de goedkoopste aanbieder het project, maar de partij met de slimste totaaloplossing en de beste prijs-kwaliteitverhouding. Het kabinet heeft enkele jaren geleden besloten een aantal landelijke pilotprojecten aan te wijzen, mede als uitvloeisel van discussies in de Tweede Kamer over het maken van prijsafspraken in de bouw. Dit project is als pilot aan deze groep toegevoegd. Bij dit project hebben de publieke en private sector constructief samengewerkt om gezamenlijk te komen tot het beste resultaat.

Tijdens het Gala van de Nederlandse Bouw op woensdag 11 februari 2009 zal de uiteindelijke winnaar bekendgemaakt worden.